Zelfzwichting is een wieksysteem waarbij de traditionele zeilen zijn vervangen door kantelbare houten of aluminium kleppen (jaloezieën). Het systeem zorgt ervoor dat het wiekoppervlak zich tijdens het draaien automatisch aanpast aan de windkracht, zonder dat de molenaar de molen hoeft stil te zetten om zeil voor te leggen of te minderen.
Bij toenemende winddruk worden de kleppen opengeduwd, waardoor de wind erdoorheen waait en de druk op het wiekenkruis afneemt. Zakt de wind weer weg, dan sluiten de kleppen zich weer.
De bediening en regeling verlopen via een mechanische overbrenging door het hart van de molen:
De kleppen in het wiekhek zijn via koppelstangen verbonden met een doorboorde bovenas.
Door deze holle as loopt een metalen stang (de zwichtstang), die voor op de askop via een spin en vorken verbonden is met het stangenstelsel op de roeden.
Aan de achterzijde van de kap hangt een ketting (de zwichtketting) met een contragewicht. Door meer of minder gewicht aan de ketting te hangen, stelt de molenaar de gewenste veerkracht en daarmee het maaltoerental af.
Vanaf de grond of de stelling kan de molenaar via de zwichtketting de kleppen ook handmatig open- of dichttrekken.
Het systeem werd in Nederland vooral op grote schaal toegepast in de noordelijke provincies, met name in Groningen en Friesland, waar molens vaak met minder personeel draaiden en snel op wisselende windomstandigheden moesten kunnen reageren. Naast het zuivere kleppensysteem werd zelfzwichting regelmatig gecombineerd met aerodynamische stroomlijnverbeteringen aan de roeden, zoals het systeem Dekker of Van Bussel.